Vereniging Beethovenstraat/Parnassusweg
Henriëtte Bosmansstraat 53 1077 XG Amsterdam
www.irenebuurt.nl

Aan Zuidas p/a PMB
Weesperstraat 432
1018 DN Amsterdam

Betreft: project Beethoven

Amsterdam, 9 juli 2006 (ingediend 14 juli)

Geachte heer/mevrouw,

Als belangenvereniging van de buurt die gelegen is rond het betreffende plan geven wij in het onderstaande - in aanvulling op en ter bevestiging van hetgeen wij reeds naar voren brachten op de inloop-inspraak van 26 juni jongstleden - onze reactie op het Concept Uitvoeringsbesluit Beethoven.

Vooraf. In onze eerdere reacties op plannen voor dit gebied gaven wij aan beducht te zijn voor de hoogte en het volume van de voorgenomen bebouwing. Deze verdraagt zich slecht met het uitgangspunt dat de Zuidas bebouwing buiten het kerngebied zou ‘aflopen' naar de flanken en zou aansluiten op de bestaande buurten. Aangekondigd is nu dat een deel van dit gebied ingebracht wordt in de NV Zuidas. Wij zouden graag vastgelegd zien dat het niet mogelijk is (bijv. omwille van het dekken van tekorten van de NV) de bebouwing in een later stadium verder omhoog te brengen.

1. Ten eerste een positief punt: U geeft aan dat u een goed ingerichte publieke buitenruimte (pag.15 punt 5.1) wilt maken in het gebied, met een intiem groen karakter (pag.15 punt 5.2). Ook past dit bij het 'chique en ingetogen' imago van de openbare ruimte in de Zuidas. Hier staan wij helemaal achter. Wij hopen dan ook dat u deze uitgangspunten waarmaakt. Het gepresenteerde ruimtelijk voorstel (pag. 32 en 34) voldoet namelijk niet voldoende aan deze punten! Hierover later meer.

2. Een gedegen verkeersonderzoek naar de veranderende verkeerstromen is niet uitgevoerd, terwijl dit erg belangrijk is om problemen in deze zwaarbelaste buurt te voorkomen. Er gaat een hoop veranderen in de nabije toekomst. De Beethovenstraat is een belangrijke as in dit gebied, maar gaat wel dwars door een woonwijk. De Beethovenstraat staat nu al regelmatig vast. En de aansluiting op en kruising met het Mathijs Vermeulenpad kan zorgen voor gevaarlijke situaties. Ook moet onze buurt geen parkeerterrein voor de Zuidas en Schiphol zijn. Daarom zouden de effecten van de plannen op het verkeer uitvoerig aan bod moeten komen. Vooral het doorkruisen van fietspaden bij ingangen van parkeergarages zal veel aandacht moeten krijgen. Er wordt immers zeer veel gebruik van de fietspaden gemaakt met het Beatrixpark en het WTC station in de buurt. Daarnaast zijn we erg blij met de kruisingsvrije fietspaden, waardoor het erg prettig (lees: veilig) is om met de fiets op pad te gaan.

3. Een analyse van de sociale veiligheid ontbreekt.
Het streven naar een hoogwaardige kwaliteit van de Zuidas vinden we prachtig. We hopen dan ook dat het in de loop der jaren schoon en veilig blijft. Het schoonhouden en veilighouden van de openbare ruimte valt onder de sociale veiligheid. Bij een menging van zeer verschillende functies (een school, musea, kantoren, wonen en ondergronds parkeren) op een relatief klein oppervlak is deze sociale veiligheid geen gemakkelijk oplosbaar probleem in dit plangebied. Als er reeds in een vroeg stadium, nu dus, hier professioneel naar gekeken wordt, is het nog mogelijk om met eenvoudige middelen (lage kosten) deze sociale veiligheid te waarborgen. Wij stellen daarom voor dat er een externe sociale veiligheidsadviseur bij betrokken wordt.

4. Voorstel is om bij het beheer de ontwikkelaar(s) mede verantwoordelijk te maken.
De kwaliteit van het plangebied hangt en staat namelijk ook, en vooral in de toekomst, met het beheer en de beheersbaarheid van de openbare ruimte!
Wij herinneren aan het voornemen in contracten op te nemen dat elk ontwerp vóór de aanvang van het technische Definitief Ontwerp zal worden vergezeld door een beheervisie (Openbare ruimte Zuidas, pag. 53).
Het stadsdeel heeft nu al moeite met het op tijd legen van de prullebakken en het fraai houden van het groen, dat is met het meest elementaire beheer van de openbare ruimte. Het opheffen van het buurtgericht werken, zoals ons onlangs is medegedeeld, doet ons vrezen dat het er niet beter op wordt. Omdat het Zuidas gebied hoge eisen stelt aan de reinheid van de omgeving lijkt het ons een goed plan om het beheer mede over te laten aan de ontwikkelaar. Zo kan er in het ontwerp-stadium al rekening gehouden worden met een goed beheersbare openbare ruimte!

5. Geen onnodige verlichting van de gebouwen boven de 3 meter.
Uit onderzoek is gebleken dat vogels (en die zijn er veel bij een park) door hoge verlichting op gebouwen van de kaart raken en er tegenop vliegen. Raar maar waar. Kleine moeite om dit te voorkomen in het 'parkachtige' nieuwe wijkje. Ook voor de buurtbewoners heeft het de voorkeur: wel verlichten op maaiveld, niet aanlichten daarboven.

6. Veilige en fijne fietsroutes! Aandacht voor fietsparkeren!
Wij sluiten ons aan bij de standpunten van de Fietsersbond inzake de fietsroutes. Wel willen we er nog op wijzen dat het parkeren van fietsen echt goed opgelost moet worden. Het is de vraag of het plaatsen van 'nietjes' zoals genoemd op pag. 53 onder 'fietsparkeren', de beste oplossing hiervoor is. Het is een illusie fietsen onder de grond te krijgen.
Een passende oplossing zou zijn om alle fietsrek-ontwerpen die maar in Nederland gebruikt worden te plaatsen. Dit past inhoudelijk ook goed bij het Designmuseum/Platform 21. Dat iedereen fietst in Amsterdam is juist een onderscheidend kenmerk van een levendige Nederlandse internationale toplokatie.

7. Gepaste voorzieningen voor de buurt. Kleinschalige retail is zeer wenselijk.
Bijvoorbeeld een tuinwinkel waar planten en potten voor op de balkons/terrassen verkocht worden zou erg goed passen bij het gewenste groene karakter van het Beethovenkavel. In het Uitvoeringsbesluit (pag. 41 bij punt 6.1, laatste deel van de eerste alinea) wordt immers gewezen op de loggia's en dakterrassen als kansrijk vertikaal groen! Handig dus als men de groene benodigdheden vlakbij kan aanschaffen. Bovendien is zo'n winkel niet in deze buurt aanwezig.

8. Ook parkeren op maaiveld! Niet alleen afzetten of laden/lossen. In het door u voorgestelde plan worden de auto's van de gebruikers/bewoners meteen onder de grond geleid en de fietsers worden om het gebied heen geleid. Dan heb je alleen nog de scholieren en een handjevol museumbezoekers die in de buitenruimte overdag aanwezig zijn. Maar wat gebeurt er dan nog op het maaiveld in het weekend en buiten de kantoortijden? Met een paar parkeerplaatsen op het maaiveld, wordt er meer gelet op wat er op straat gebeurt (om o.a. de eigen auto in de gaten te houden). Zo wordt de straat meer van de bewoners en werknemers dan alleen voor bezoekers. Dit bevordert de leefbaarheid op straat.

9. Alternatief ontwerp, zie bijlage. Deze is tot stand gekomen naar aanleiding van een kritische blik op het voorgestelde ruimtelijk plan.
Maar allereerst lof voor het idee om het park en de Beethovenkavel met elkaar te verbinden en de kavel een parkachtig karakter te geven met veel groen en water en kleinschalige gebouwen. Dit idee kan echter veel verder doorgezet worden dan zoals in uw voorstel geschetst.
Bijvoorbeeld, die hele grote 'soort brug met kieren' die wordt tegengehouden door een gebouw, houdt ook de verbinding met het park tegen, wat dus niet voldoet aan het idee! Voorstel is om de brug en het gebouw te integreren en gelijk als een soort podium of uitzichtpunt vorm te geven. Het gebouw gaat iets meer het park in, maar de hoogte kan omlaag, want een deel van het volume kan onder 'de brug'. Een lager gebouw laat ook meer avondzon richting het park door. En een verhoogde 'brug' vangt weer meer zon.
Voorstel is ook om de zichtlijn in het verlengde van de Strawinskylaan te accentueren met bomenrijen. Deze visuele as gaat dan over de geplande sportvelden en komt via het bruggebouw in het park uit. Ook kan er gemakkelijk een fietsroute langs geplaatst worden. Zo wordt het park meer het gebied ingetrokken en er ontstaat een doorzicht naar het park, die past bij de bestaande stedenbouwkundige setting langs de Beethovenstraat. Hier staan de appartementencomplexen tussen Beethovenstraat en Beatrixpark loodrecht op de Beethovenstraat gesitueerd om doorzichten naar het Beatrixpark te creëren.
Verder krijgt de Beethovenkavel met de voorgestelde aanpassingen vooral een duidelijker kern. Dit kan ook meer aantrekkingskracht hebben voor de scholieren, die dan niet rond de 'oude' appartementen gaan rondhangen. En voor werknemers van elders op de Zuidas is het misschien een leuk doel voor de lunchwandeling.

10. Wij willen graag duidelijkheid over het vervolgtraject. In het hoofdstuk over het vervolgtraject geeft u de complexiteit van dit project aan. Tevens kondigt u aan dat bij planwijzigingen aparte bestuurlijke besluitvorming zal plaatsvinden. Wegens de ingrijpende gevolgen voor onze buurt verzoeken wij u ons in alle stadia goed te informeren of liever nog te betrekken bij de wijzigingen.

11. Graag goed overleg over de plannen en werkzaamheden met de buurtbewoners, in het bijzonder de bewoners van de Prinsesseflat, maar ook met de school en de kerk die verplaatst worden. Alle veranderingen en het bouwen op zich heeft immers een grote impact op de buurt, de werknemers en de gebruikers van die voorzieningen. Er zal jarenlange overlast zijn voor de buurt. Men moet dus ook weten waar dit allemaal goed voor is. Bij goed overleg ontstaat er meer begrip wederzijds wat alleen maar een goede invloed op de omgeving kan hebben!

Wij hopen hiermee onze kritische opmerkingen duidelijk toegelicht te hebben.

Hoogachtend,

J.E. Shaya,                                                   S.A. Risseeuw
voorzitter

Bijlage:
Schets: variant op model B (pag. 37), 23-06-2006, SA DESIGN architectuur.